Krantenartikel uit ‘Het Vaderland’ over het gebruik van strijdgassen (27-04-1915). Bron: Delpher

Strijdgas

Toen de eerste wolken gifgas over de loopgraven dreven, stonden de kranten vol met angstige berichten. Ook Nederlandse media berichtten over ‘stikgassen’ en ‘bedwelmende dampen’. In het diepste geheim begon Nederland aan het onderzoek naar en de productie van strijdgassen.

Het idee was om cilinders en ketels te vullen met gifgas. Via een systeem van buizen zou het gas richting de vijand worden geleid. Om de eigen soldaten te beschermen werden 25.000 gasmaskers besteld. Dit ‘Model A’ bestond uit een leren bril en een geïmpregneerd mondkapje. Dit werd met touwtjes om het hoofd geknoopt. Toen ze getest werden door rennende, schietende en kruipende soldaten bleek dat het een onpraktisch masker was dat nauwelijks bescherming bood.

Gasmasker model B uit 1916

Varkenssnuitje

Het Nationaal Militair Museum heeft kortgeleden een Nederlands ‘Model B’-gasmasker verworven*. Dit was de opvolger van het Model A en voldeed veel beter aan de eisen. Het mond- en neusstuk is gemaakt van ijzerdraad met linnen, en komt uit op een busje met korrels natronkalk. Dit absorbeert sommige soorten gifgas.

Het Model B was het eerste gasmasker met een filterbus, en kreeg door de opvallende vorm al snel de bijnaam varkenssnuitje. De ontwikkelingen gingen echter snel en al in 1917 werd het Model B vervangen door Model C, dat een uitgebreider filter had en beschermde tegen meer soorten gas.

*Het Model B-gasmasker is helaas niet te zien in het NMM, maar heeft een plekje gekregen in ons depot.

Bron: Ministerie van Defensie

Gas! Gas! Gas!

Nog altijd moeten militairen leren wat ze moeten doen als er dreiging is van giftige stoffen. Hedendaagse gasmaskers beschermen tegen chemische, biologische, radiologische en nucleaire stoffen, daarom worden ze CBRN-maskers genoemd.

Als de alarmkreet Gas! Gas! Gas! wordt geroepen, moet de militair binnen negen seconden zijn CBRN-masker op de correcte wijze op kunnen zetten. Dat is best snel, en daarom wordt het regelmatig geoefend!

Paul van Brakel, conservator NMM
“Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd een tot dan toe onbekend wapen ingezet: gifgas. Het blijkt het begin van een lange ontwikkeling van Nucleaire, Biologische en Chemische oorlogvoering. Een ongekend schrikbeeld. ” Paul van Brakel, conservator NMM

Meer bijzondere objecten ontdekken én van dichtbij bekijken?

Reserveer je tickets!