De Farman HF.20 eerste generatie vliegtuig

Het is met recht een bijzonder vliegtuig te noemen. De romp en vleugels zijn geheel van hout en bespannen met linnen. De onderdelen van het vliegtuig waren met staaldraden aan elkaar verbonden. De motor is een rotatiemotor die achter op het vliegtuig is gemonteerd en het vliegtuig vooruitduwt. Een rotatiemotor heeft geen krukas maar draait in zijn geheel rond en de propeller draait gelijktijdig mee. Dit had ook een nadeel: het ronddraaien veroorzaakt een centrifugaal kracht waardoor het vliegtuig moeilijk te besturen was. Met name in de bochten moest de vlieger hard werken!

Behendige vliegers vereist

Er werd nog meer behendigheid van de vlieger verwacht; een snelheidsmeter had de Farman namelijk nog niet. Ervaren vliegers konden uit de ‘muziek’, die de wind door de draden speelde, opmaken hoe snel zij ongeveer vlogen. Ondanks de behendigheid van veel vliegers, zorgde de kwetsbaarheid van deze vliegtuigen er ook voor dat het soms flink mis ging. De Farman hiernaast is op 28 januari 1916 gecrasht naast Soesterberg.

Specs

Krijgsmachtonderdeel: Luchtvaart Afdeling (LVA), Marineluchtvaartdienst (MLD), KNIL
Periode: 1913-1918
Functie: verkenning, lesvliegtuig, artilleriewaarnemer
Bemanning: 2
Fabrikant: Henri Farman
Motor: Gnôme rotatiemotor, 80pk, 7 cilinder. Later Thulin A, 80-100pk
Max. snelheid: 96km/u
Max. hoogte: Ca. 3500m
Gewicht: Leeg 360kg, max. 660kg
Vliegbereik: 300km
Max. vliegduur: 3 uur
Bewapening: Een Madsen 6.6mm mitrailleur, 1350 stalen ‘pijlen’ tegen gronddoelen
Bijzonderheden: Van de Farman HF.20 is nog maar één origineel exemplaar overgebleven, dat te zien is in het Musée de l’Air, Le Bourget bij Parijs in Frankrijk. Het toestel in de collectie van het NMM is een replica.

Interessant weetje

De grote oranje cirkel op de vleugels was het Nederlandse nationaliteitsteken. Vanwege verwarring met andere nationaliteitstekens is dit teken in 1921 gewijzigd in de rood-wit-blauwe rozet; de Farmans waren echter toen al uit dienst.

Alfred Staarman
"Deze eerste generatie vliegtuigen was zeer kwetsbaar, de piloten waren echte dare devils!" Alfred Staarman, Hoofd Collectie NMM, over het vliegtuig van de maand