De weduwen

Portretten door Suzanne Liem
31 maart t/m 30 juni 2017

foto expositie

Nu te zien

De fototentoonstelling 'De Weduwen' is een serie van 8 portretten van weduwen uit Rawagede (Java) en Zuid-Sulawesi die hun mannen verloren als gevolg van standrechtelijke executies tijdens Nederlandse zuiveringsacties.

portretten van

Sikati

Lasmi

Manna

Wanti Sariman

Cawi

Tijeng

Taswi

Wanti Dodo

Het verhaal

In 2010 bezocht documentair fotograaf Suzanne Liem voor het eerst de weduwen van Rawagede. Ze vroeg zich af wie de vrouwen waren die de Staat der Nederlanden aanklaagden. Door hen te fotograferen nam zij ook kennis van hun indringende verhalen. Vijf jaar later keerde Suzanne, samen met onderzoeker Nicole Immler van het NIOD/UvH terug naar Indonesië om ook de weduwen van Zuid-Sulawesi te portretteren en hun getuigenissen vast te leggen.

Het Nationaal Militair Museum toont de portretten van deze weduwen, met daarbij – in hun eigen woorden – het aangrijpende verhaal dat ze ons te vertellen hebben. 

Rawagede

Het dorp in Indonesië waar de weduwen wonen

De rivier

Veel mannen verstopten zich bij de rivier en zijn op deze plek doodgeschoten

De familie

Ibu Tijeng binti Tasim met haar dochter, kleindochter, en achterkleinzoon.Ibu woont bij haar kleindochter.  Zij zitten voor het huis van deze kleindochter. 

Het graf

Ibu Tijeng bij de plek in haar tuin waar zij haar man, nadat ze hem dood op straat vond, zelf begroef. Van het geld dat zij van de Staat der Nederlanden ontving, liet zij in de achtertuin van dit huis een nieuw huis bouwen. In dit huis woont haar andere kleindochter nu. 

De erebegraafplaats

Een groene haag bij de erebegraafplaats van Rawagede voor de mannen die op 9 december 1947 in Rawagede werden gedood. 

De ceremonie

Bloemceremonie door jongeren op de erebegraafplaats van Rawagede. 

De overlevende

Bapak (de heer) Saih bin Sakam, de enige in 2010 nog levende overlevende van het bloedbad van Rawagede. Hij klaagde samen met de weduwen de Staat der Nederlanden aan. Hij stierf op 7 mei 2011, een paar maanden voor de uitspraak van de rechtbank in Den Haag, waarin hij en de weduwen gelijk kregen. 

De plek

De heer Saih op de plek waar hij werd neergeschoten, samen met dertien anderen die het niet overleefden. Daaronder ook zijn vader.  

De schadevergoeding

De kleindochter van bapak Saih zuivert water en brengt de flessen rond in het dorp. Omdat de heer Saih vlak voor de uitspraak van de rechter overleed ontving zijn zoon het geld van de Staat der Nederlanden en startte daarmee een waterfilter-bedrijfje. Ook schonk hij geld aan de weduwen en goede doelen.  

Bestel het fotoboek

Het fotoboek verschijnt later dit jaar en kost normaal 63,95 inclusief verzendkosten. Speciale aanbieding tijdens de looptijd van de expositie: 55 euro inclusief verzendkosten. Bestel het boek alvast via suzanne@suzanneliem.com

meer info op www.suzanneliem.com

Nieuws

Agenda