Gepantserde vuisten
Er staat wat bijzonders op de planning van het Soesterberg Zomeroffensief 2026. Maar liefst vijf Leopard I-tanks (en varianten daarvan) zullen te zien zijn! Het is uniek dat er zoveel van deze krachtpatsers gezamenlijk te zien zijn. Jij komt toch zeker ook kijken?
Koude Oorlog
De Koude Oorlog, hoe zat dat ook alweer? Na de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) lag Europa in puin. Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland verloren hun eens zo machtige positie: de vernietigende oorlog had hier een einde aan gemaakt. Prioriteiten lagen nu bij wederopbouw. Hierdoor verschoof de hegemonie naar de Amerikanen en de Russen: twee grote economische en politieke tegenpolen die beiden een positie van leidende wereldmacht nastreefden, en elkaar wantrouwden.
Ter bevordering van naoorlogse vrede werd de NAVO opgericht in 1949: een militair bondgenootschap onder leiding van Amerika, van democratische en kapitalistisch gezinde landen. In 1955 werd het Warschaupact opgericht: een militair samenwerkingsverband van communistische landen. Een Koude Oorlog was geboren.
NAVO vs. Warschaupact
Tijdens de Koude Oorlog stonden de legers van de NAVO en het Warschaupact in Europa tegenover elkaar. Nederland stond aan Amerikaanse zijde. Ons land was en is onderdeel van de NAVO. De Koude Oorlog hield de Nederlandse samenleving zo’n 50 jaar in haar greep. Tienduizenden jonge mannen moesten het leger in. De Koude Oorlog werd gekenmerkt door kernwapens. Hiermee zouden Amerika en Rusland elkaar vele malen kunnen vernietigen. Maar beide partijen hadden ook grote conventionele legers, die tegenover elkaar stonden in Europa langs de grens tussen oost en west Europa.
Het tankwapen was in de conventionele oorlogsvoering (dus zonder kernwapens) enorm belangrijk. Zo belangrijk dat de sterkte van de legers vaak voor het gemak werd uitgedrukt in aantallen tanks: zoveel duizend aan hun kant, zoveel duizend aan onze kant.
Tanks
Tanks konden door hun combinatie van vuurkracht, bescherming en mobiliteit ingezet worden voor de aanval én verdediging. De tank werd gezien als het belangrijkste aanvalswapen: je kan met tanks in korte tijd met veel vuurkracht een groot gebied bezetten. Om diezelfde reden is de tank ook de beste verdediging tegen een andere tank. De Leopard kon op ongeveer 2.000 meter een andere tank uitschakelen. Daarom stonden er aan weerzijden van het ijzeren gordijn tienduizenden tanks tegenover elkaar. Nederland had aan het eind van de Koude Oorlog nog altijd een kleine 1.000 tanks, waarvan een deel mobilisabele Leopard I’s.
Leopard I
Een van de belangrijkste tanks uit de Koude Oorlog is de Duitse Leopard I, ingevoerd eind jaren zestig als vervanger van de Britse Centurion. Zoals gezegd: vuurkracht, mobiliteit en bescherming, dat zijn de eigenschappen van een tank. Deze eigenschappen moeten met elkaar in balans zijn. De Leopard won het van zijn concurrenten op het gebied van snelheid. Een middelzware tank (40 ton) met een groot motorvermogen maakte de Leopard erg geschikt voor het doel waar hij voor gekocht was: inzet bij het Nederlandse eerste Legerkorps op de Noord Duitse laagvlakte.
Tussen 1969 en 1971 werden 415 tanks afgeleverd voor zes tankbataljons met 97 tanks als reserve. Het uiteindelijke aantal was 468. Vanwege zijn lage profiel en hoge snelheid verving de Leopard ook de verkenningstanks bij de cavalerie. De Leopard kreeg daarmee zowel de rol van gevechtstank als van verkenningstank. In de Leopard familie zaten verder nog de bergingstank, de brugleggende tank, de les tank en genietank. Allemaal varianten op hetzelfde onderstel. De PRTL, (pantser rups tegen luchtdoelen) is een luchtafweersysteem op het onderstel van de Leopard I tank. Hiervan heeft de landmacht er ook nog 95 gehad.
Leopard I - technische specificaties
Hier zijn de belangrijkste technische specificaties van de Leopard I gevechtstank, in zijn algemene/basisconfiguratie. Er bestaan meerdere varianten, dus kleine verschillen per uitvoering zijn normaal.
Bemanning
- Commandant
- Schutter
- Lader
- Bestuurder
Afmetingen
- Lengte romp: ca. 7,09 m
- Lengte met kanon naar voren: ca. 9,54 m
- Breedte: ca. 3,25 m
- Hoogte: ca. 2,39 m
Gewicht
- Gevechtsgewicht: ca. 40–42 ton
Bewapening
- Hoofdwapen: 105 mm Royal Ordnance L7A3 getrokken kanon
- Secundaire bewapening:
- 2 × 7,62 mm machinegeweer
- één coaxiaal
- één luchtafweer-/dakmitrailleur
- Rookgranaatwerpers: aanwezig op veel varianten
- 2 × 7,62 mm machinegeweer
Munitie
- 105 mm munitie: ca. 55–60 granaten
- 7,62 mm munitie: enkele duizenden patronen, afhankelijk van configuratie
Pantser
- Type: gelast staalpantser
- Ontworpen met nadruk op mobiliteit en vuurkracht in plaats van extreem zwaar pantser
Motor en aandrijving
- Motor: MTU MB 838 CaM 500
- Type motor: 10-cilinder multifuel
- Vermogen: ca. 830 pk
- Transmissie: ZF 4 HP 250 automatisch
Prestaties
- Topsnelheid op weg: ca. 65 km/u
- Actieradius op weg: ca. 600 km
- Vermogen-gewichtsverhouding: ongeveer 19–20 pk per ton
Ophanging
- Type: torsiestaven
Moderniseren
Om de wapenwedloop met het Warschaupact te kunnen bijbenen arriveerde de Leopard II en werden eind jaren zeventig de Leopard’s gemoderniseerd. Ze kregen een sterker pantser en de vuurleiding werd verbeterd. Voor het beweeglijk gevecht moesten de tanks rijdend kunnen schieten. Om een doel onder schot te houden terwijl de tank over ongelijkmatig terrein reedt, moest er een stabilisatie inrichting voor het kanon en de richtmiddelen worden ingebouwd. De gemoderniseerde Leopard I kreeg de naam Leopard I V (verbeterd). Maar niet alle gebruikers deelden die mening. Voor sommigen stond de V voor ‘verprutst’ door alle vertraging en technische problemen. Verprutst of niet, de Leopard I V is sinds jaar en dag een topstuk in de mobiele collectie van Nationaal Militair Museum.
De Leopard I in actie zien?
Tijdens het Soesterberg Zomeroffensief 2026 kun je de Leopard I van dichtbij bekijken. Aanvullend zijn ook de Leopard 1-bergingstank, brugleggende tank, ‘Fahrschulpanzer’ (bestuurdersopleiding tank) en de Pantser Rups Tegen Luchtdoeleinden (PRTL) met een Leopard 1 onderstel te zien. Deze laatste rekenen we tot één van de topstukken van onze collectie! Dat kun je natuurlijk niet missen. Nog geen kaartjes? Bestel ze snel!
Zaterdag 29 augustus en zondag 30 augustus 2026
Tickets & info
