Musée National Suisse: Château de Prangins

En de reis gaat naar…

Onze collega Bob, teamleider Beheer en Behoud, is een paar weken geleden afgereisd naar het Zwitserse Genève. Hij was verantwoordelijk voor een veilig transport van een collectie-object voor een bruikleen aan museum Musée National Suisse: Château de Prangins.

Bruikleen

Tijdens een ‘bruikleen’ leent het museum objecten voor een bepaalde tijd en een specifiek doel uit aan een andere instelling, vaak een tentoonstelling. Dit gebeurt met regelmaat. In 2024 reisde collega Bob bijvoorbeeld af naar Musée National Suisse: Landes Museum Zurich. Zij kregen een ‘Flintlock rifle’ uit 1790 in bruikleen.

Bruiklenen kunnen van korte én lange duur zijn. Wist je bijvoorbeeld dat Rijksmuseum Muiderslot al jarenlang verschillende objecten uit onze collectie in de vaste presentatie heeft staan?

Kist met de VOC blunderbuss.

Bob’s blog

Graag delen we een kijkje achter de schermen middels een kleine blog van collega Bob, die meer vertelt over zijn reis naar Genève en het object dat hij meenam.

Het is dinsdag 17 maart en mijn wekker gaat om 04.00 u af. Gelukkig was ik maandagavond al om 21.00 u naar bed gegaan. Dus redelijk geslapen! Ik mag achter de VOC blunderbuss aan reizen.

Een blunderbuss, in het Nederlands vaak ‘donderbus’ genoemd, is een vuurwapen uit de 17e tot 19e eeuw. Het heeft een korte loop en een trechtervormig, uitlopende monding. De donderbus die naar Zwitserland is, is een Nederlands model dat ca. 1790 gemaakt is in Culemborg voor de VOC-kamer Zeeland.

Vorige keer ging de reis naar Zürich, nu naar Genève. Eindstation van vandaag is het plaatsje Prangins (vlak bij Genève): daar is mijn hotel én het museum waar ik als koerier moet opletten dat alles gaat zoals het hoort te gaan met ons object!

Bob moet onder andere de conditie van het object nauwlettend in de gaten houden. Aan de hand van een rapport en foto’s wordt gecontroleerd of de staat van het object aan het begin en aan het einde van de reis hetzelfde is. Ook is hij verantwoordelijk voor de juiste verpakking, diefstalpreventie en documentatie voor de douane.

Woensdagochtend 18 maart: nu gaat het écht beginnen. Het museum, Château de Prangins, is op loopafstand van mijn hotel. Ik word ontvangen door Matthieu Pery – nee, niet de acteur van Friends, hij is helaas in 2023 overleden. Ook zie ik weer het team dat ik twee jaar terug in Zürich heb ontmoet.

De kist met het object ligt er nog vredig bij, wachtend tot het op mijn teken opengemaakt mag worden. Eenmaal open leggen we het geweer op tafel en wordt dit geïnspecteerd door de medewerkster van beheer & behoud. Na inspectie zijn de conditierapporten getekend en kon het plaatsen van het geweer in de tentoonstelling beginnen.

De blunderbuss wordt geïnspecteerd.
Plaatsing van de bruikleen.
De blunderbuss in tentoonstelling in Château de Prangins.

Vernissage - Colonial

Vernissage – Colonial. Global Verflechtungen der Schweiz’, de tentoonstelling waarin het geweer uit onze collectie te zien is, gaat over de betrokkenheid van Zwitserse burgers en bedrijven bij het koloniale systeem, vanaf de 16e eeuw. Zo zijn er veel Zwitserse huurlingen in Europese legers actief geweest die werden uitgezonden om koloniale gebieden te veroveren of opstanden van oorspronkelijke bewoners neer te slaan.

De tentoonstelling in Château de Prangins is van 29 maart t/m 11 oktober 2026 te zien.

De Blunderbuss blijft hier tot oktober. Ik heb zelf die dag nog het museum mogen bekijken en het is zeker de moeite waard mocht je ooit in de buurt zijn! Morgen, donderdag 19 maart, reis ik weer terug – met een halfvolle koffer met chocola – naar Amsterdam.

De ‘blunderbuss’ (ca. 1790), Nationaal Militair Museum, 011899.