Achter de schermen bij het Soesterberg Zomeroffensief
Wie ooit het Soesterberg Zomeroffensief en/of de Nightshoot heeft bezocht, weet hoe indrukwekkend de vliegtuigen op de strip zijn. Normaal staan deze toestellen in het depot, maar tijdens de Nightshoot komen de vliegtuigen op prachtige locaties bij het museum te staan. Vliegtuigspotters kunnen de mooiste plaatjes schieten van de uitgelichte toestellen tijdens het gouden uur. Het team van Behoud en Beheer vertelt je in deze blog wat er allemaal bij komt kijken voordat het daadwerkelijk zover is.
Behoud en Beheer
Het team van Behoud en Beheer draagt zorg voor de museumcollectie. Zij verzekeren ons ervan dat objecten veilig worden bewaard, zij maken de objecten schoon, controleren de conditie van de objecten en verplaatsen de objecten wanneer dat nodig is. Daarmee spelen zij een belangrijke rol bij de voorbereiding van het Soesterberg Zomeroffensief. Alleen al met het verplaatsen van vliegtuigen zijn zij ongeveer een week bezig. Daar gaat bovendien een uitgebreide voorbereiding aan vooraf, die al een aantal maanden voor het evenement begint.
De voorbereidingen
De voorbereidingen beginnen met een uitgebreid plan. Er moet bepaald worden welke vliegtuigen naar buiten gaan, wat daarvoor moet gebeuren, wie de werkzaamheden uitvoeren en wanneer dat volgens welke planning wordt gedaan. Hoe gaat dat in zijn werk? De personen die beslissen welke vliegtuigen idealiter worden getoond, zijn de conservatoren. Zodra zij een keuze hebben gemaakt, bekijkt het team van Behoud en Beheer samen met hen of het ook verantwoord is om deze toestellen buiten op te stellen. Dat doen zij door middel van het controleren van de conditie van ieder vliegtuig. Dat is belangrijk omdat de toestellen buiten bestand moeten zijn tegen regen en harde wind. We willen natuurlijk voorkomen dat een toestel buiten beschadigd raakt: het blijft tenslotte een museumobject. Als blijkt dat het vliegtuig naar buiten kan, volgen de praktische werkzaamheden, zoals het oppompen van de banden.
Hulp van de experts
In sommige gevallen vereist de voorbereiding nog een extra stap: monteren. Niet alle vliegtuigen worden in volledig gemonteerde staat in ons depot bewaard. Soms zijn bijvoorbeeld de vleugels van de romp verwijderd. Waarom? Onze collectie bevat enorm veel grote objecten. Ons depot is ook groot, maar niet groot genoeg. Door vliegtuigen gedemonteerd op te slaan, wordt er een hoop ruimte bespaard.
Het monteren van vliegtuigen vraagt om specialistische kennis. Daarom wordt voor het Soesterberg Zomeroffensief de hulp van de bergingsdienst en het 312 squadron van de Koninklijke Luchtmacht ingeschakeld. De militairen beschikken over de kennis en ervaring om de toestellen in elkaar te zetten. Na afloop helpen zij ook om de vliegtuigen weer te demonteren.
Een dag tijdens de voorbereidingen
Hoe ziet een werkdag met voorbereidingen aan de Nightshoot eruit? Zoals iedere werkdag begint de dag met een kop koffie of thee en het bespreken van de planning. Er wordt vastgesteld welke vliegtuigen die dag naar buiten worden gebracht en hoe dat aangepakt wordt. Daarna worden minimaal twee teams gevormd.
Het eerste team haalt de vliegtuigen uit het depot. Dat is geen eenvoudige klus en moet met meerdere personen gedaan worden. Eén collega bedient de mover (rangeersysteem), terwijl de anderen het vliegtuig van alle kanten in de gaten houden. In het depot staan namelijk ook nog andere vliegtuigen, objecten en obstakels. Een kleine botsing kan grote gevolgen hebben.
Zodra het vliegtuig buiten het depot staat, neemt het tweede team het over. Het toestel wordt door hen over de strip richting het museum gebracht. Dat is ongeveer een kilometer lopen – en daarna moet het team ook weer zelf terug. Er worden dan ook heel wat stappen gezet door onze collega’s.
Het tweede team loopt tijdens de verplaatsing over de strip naast het vliegtuig om te controleren of het midden op het pad blijft en nergens tegenaan kan komen. Ook houden zij de grond goed in de gaten. Een spijker of ander scherp voorwerp kan voor problemen zorgen.
De vliegtuigen op de strip
Op de strip worden de vliegtuigen met kettingen aan betonblokken of het platform verankerd. Zo kunnen ze niet onverwachts gaan rollen of door harde wind worden verplaatst. Daarna worden de dranghekken en informatieborden geplaatst. Bezoekers vragen regelmatig waarom er tegenwoordig dranghekken rond de vliegtuigen staan. Dat was in het verleden namelijk niet altijd het geval. De hekken zijn nodig om de collectiestukken voldoende te beschermen. Tijdens eerdere edities van het Soesterberg Zomeroffensief zijn er helaas vliegtuigen beschadigd. Dat willen we doormiddel van de hekken voorkomen.
De vliegtuigen zien er wellicht stevig uit en lijken misschien niet zo kwetsbaar, maar de realiteit ligt toch anders. Daarbij zijn het museumobjecten die deel uitmaken van de Rijkscollectie. Originele onderdelen zijn bovendien vaak niet meer te krijgen. Daarom willen we de vliegtuigen zo goed en origineel mogelijk bewaren voor toekomstige generaties.
Terug naar binnen
Wanneer het Soesterberg Zomeroffensief voorbij is, begint het hele proces opnieuw: het terugplaatsen, het demonteren, etc. Het team van Behoud en Beheer is vaak nog een week na het evenement bezig met de vliegtuigen.
“Aan één Soesterberg Zomeroffensief-weekend gaan uitgebreide voorbereidingen vooraf. Alleen het naar buiten brengen en terugplaatsen van de vliegtuigen kost al bijna twee weken. Het werk van mijn collega’s van Behoud en Beheer verdient daarom zeker de aandacht.” Anouk Muijsert, conservator
Soesterberg Zomeroffensief 2026
Tijdens het Soesterberg Zomeroffensief (zaterdag 29 en zondag 30 augustus) én de Nightshoot (vrijdag 28 augustus | uitverkocht), zie je een hoop indrukwekkende vliegtuigen van dichtbij. Dat kun je natuurlijk niet missen! Nog geen kaartjes? Bestel ze snel!
Bezoek tijdens het Soesterberg Zomeroffensief ook het open depot. Dan kun je zien hoe groot onze vliegtuighal écht is. Als je je tijdens dat bezoek beseft dat alle vliegtuigen die buiten staan uiteindelijk weer een plek in die hal moeten krijgen, kom je er direct achter wat een passen en meten dat is.
Tickets & info
