Een boodschap voor de tegenstander
Ingezonden onderzoek
Psychologische oorlogsvoering
Een oorlog voer je niet alleen met geweld. Soms probeer je de tegenstander juist tot overgave te dwingen met psychologische oorlogsvoering. Door propaganda in te zetten, kan je mensen beïnvloeden en hen overtuigen om de wapens neer te leggen. Deze methode speelt al eeuwenlang een belangrijke rol in oorlogen en wordt vandaag de dag nog steeds overal ter wereld gebruikt.
Het pamflet dat je hier ziet is een goed voorbeeld van psychologische oorlogsvoering uit de Koreaanse Oorlog (1950-1953). Miljarden van dit soort pamfletten zijn achter de linies van de tegenstander verspreid, met als doel hen te ontmoedigen.
“De Koreaanse Oorlog wordt meestal gezien als een oorlog tussen het kapitalistische Westen tegen het communistische Oosten. Noord-Korea was communistisch en werd gesteund door China en de Sovjet-Unie. Zuid-Korea werd gesteund door een groot aantal landen, waaronder de Verenigde Staten en Nederland. In mijn onderzoek probeer ik niet vanuit Nederlands of Westers oogpunt deze oorlog te bekijken, maar vanuit het Chinese oogpunt. Ik kijk dan vooral hoe de Koreaanse Oorlog wordt herinnerd in het China van nu. In China zien ze deze oorlog als een overwinning op de machtige Verenigde Staten. De soldaten die zijn gevallen voor hun moederland worden beschouwd als nationale helden. Voor mijn onderzoek moet ik soms ook naar archieven zoals die van het Nationaal Militair Museum, waar een kleine collectie aan pamfletten uit de Koreaanse Oorlog ligt.” Lennart Jacobs MA, Historicus met een Oost-Azië expertise aan de Universiteit Leiden
Wilde noordelijke indringers
Dit pamflet is speciaal gemaakt voor de Chinese soldaten die vochten in Korea. De twee kanten van het pamflet vertellen samen één verhaal. Op de voorkant staat een tekening van Chinese heldhaftige strijders die op de Chinese Muur een invasie van noordelijke indringers afslaan. Dit is een verwijzing naar de invallen door de Mongolen in de 13de eeuw. Op de achterkant staat diezelfde Chinese Muur afgebeeld. Maar in plaats van zich te verdedigen doen de Chinezen nu de poort open voor Sovjet Russische soldaten. Vroeger verdedigde de Chinezen hun moederland tegen noordelijke indringers, maar nu laten ze de noordelijke indringers binnen. De poster van Stalin op de muur benadrukt dat er een communistische overname van China is.
Tekst en beeld
Op beide kanten is er rechtsonder ook een korte tekst te zien in Chinese karakters. Als je de twee teksten van de voorkant en de achterkant samenvoegt staat er:
Al eeuwen verzet het Chinese volk zich dapper tegen de wilde noordelijke indringers. Maar nu wordt door de leiding van de Chinese communistische partij de wolven naar binnen gehaald en staat China onder Sovjet Russisch bewind! Nu wordt China nog altijd door de wilde noordelijke indringers onderdrukt, en veroorzaken zij een ongekend grote nationale crisis. Chinese soldaten, draai je hoofd om en kijk eens terug naar jullie moederland!
Als de gewone Chinese soldaat aan het front in Korea dit ziet moet hij letterlijk en figuurlijk “achteromkijken”. De soldaat moet gaan denken: De Sovjet-Russen van nu zijn net zoals de vijanden van vroeger. Waarom vechten we hier in Korea, als de Russen ondertussen ons eigen land overnemen?
Overlopen?
Het was erg moeilijk om soldaten over te laten lopen met propaganda in de vorm van tekst. Veel Chinese en Noord-Koreaanse soldaten konden niet lezen of schrijven. Regelmatig werden Chinese en Noord-Koreaanse soldaten stereotyperend of racistisch afgebeeld door de Amerikaanse makers van de pamfletten. Wat dit pamflet zo bijzonder maakt, is dat de makers veel afwisten van de Chinese cultuur en geschiedenis. Het voorbeeld van de wilde noordelijke indringers laat dit zien. De tekeningen zijn te begrijpen voor een Chinese soldaat die de tekst op het pamflet niet kan lezen. Het doel was om onrust te veroorzaken onder Chinese soldaten in Korea en hen te laten overlopen. Of dat ook echt op grote schaal gebeurde is moeilijk vast te stellen.
Psychologische oorlogsvoering vandaag de dag
Zoals ik al zei speelt psychologische oorlogsvoering ook vandaag de dag nog een grote rol. In de Russisch-Oekraïense oorlog gebruiken beide partijen propaganda om de tegenstander te beïnvloeden. Een ander recent voorbeeld is het gebruik van Lego-animaties door de Islamitische Republiek Iran tijdens het conflict met de Verenigde Staten. Propaganda richt zich niet meer alleen op soldaten aan het front, maar steeds vaker ook op burgers. Daarom is het belangrijk dat wij als samenleving leren hoe we met dit soort beïnvloeding moeten omgaan.
“Soms wordt een oorlog niet gewonnen met kogels, maar met ideeën die in het hoofd van de tegenstander worden geplant.” Lennart Jacobs MA, Historicus met een Oost-Azië expertise aan de Universiteit Leiden
