De Fuchs-EOV Peiler: een kleine ezel?
Met een indrukwekkende antenne van maar liefst negen meter hoog, past het nog nét onder het dak van het museum – we hebben het over de Fuchs-EOV Peiler! Dit pantservoertuig is door de Nederlandse landmacht ingezet om inlichtingen te verzamelen en vijandelijke radiocommunicatie af te luisteren. Tegenwoordig vallen deze activiteiten onder het 101 CEMA bataljon (Cyber en Elektromagnetische Activiteiten).
In het laatste weekend van augustus, tijdens het Soesterberg Zomeroffensief, kun je dit gevaarte van zo’n 17 ton in actie zien komen.
Voordat het zover is, gaan we ons eerst verdiepen in de bijzondere verhalen rondom de Fuchs. Wist je bijvoorbeeld dat onze Fuchs in Afghanistan is geweest? Veteraan Dennis vertelt je hier meer over
Elektronische oorlogsvoering
‘Mijn naam is Dennis en ik ben 44 jaar oud. Ik ben in 1999 op 17-jarige leeftijd begonnen bij Defensie. Ik startte bij het 108 Verbindingsbataljon – dat bestaat inmiddels niet meer. Later ben ik overgegaan naar het CIS-bataljon, om door te groeien naar de Elektronische Oorlogsvoeringcompagnie (102 EOV-compagnie). Daar heb ik tot 2011 gezeten en twee uitzendingen meegedraaid.’ De uitzendingen waren naar Afghanistan, waar Dennis chauffeur van de Fuchs was en verantwoordelijk voor het bedienen van de apparatuur in de Fuchs.
De Fuchs heet officieel Fuchs-EOV Peiler. EOV staat voor elektronische oorlogsvoering. Dat wil zeggen: alle militaire acties in het elektromagnetische spectrum (zoals radio en radar) om de communicatie van de vijand af te luisteren. ‘Middels radioverbindingen kon de vijand worden gepeild.’ Peilen betekent in deze zin het bepalen van de positie. ‘Toen wij in Afghanistan waren, reden wij mee met patrouilles, of we werkten vanaf het kamp.’
Voor een goede peiling moet je een driehoekspeiling maken. Vanaf drie verschillende punten worden metingen gemaakt, om zo een exacte locatie te kunnen bepalen. Dit betekende echter niet dat er altijd drie voertuigen op pad moesten. ‘We konden ook contact opnemen met andere groepen, want we hadden toentertijd een peilertje dat je in een rugzak mee kon nemen. Daar konden wij ook een peiling mee maken.’ Het derde punt was dan vaak het kamp zelf.
Afluisteren
Naast dat de vijand kon worden gelokaliseerd, werd deze ook afgeluisterd. ‘Er zat altijd een tolk bij. Die vertaalde wat er gezegd werd. Daarmee hebben we heel veel kunnen voorkomen in Afghanistan.’ Tijdens de missie in Afghanistan zijn er 25 Nederlandse militairen om het leven gekomen. ‘Wij hebben kunnen voorkomen dat het er meer dan 25 werden.’
Niet alleen waarschuwde Dennis wanneer er bijvoorbeeld locaties van explosieven waren achterhaald, om zo erger te voorkomen. Samen met zijn collega’s heeft hij er tevens voor gezorgd dat ook zij die overleden waren, thuiskwamen. ‘Ik ben zelf bij een actie aanwezig geweest waarbij helaas iemand om het leven is gekomen. Als je dan op de radio hoort dat ze zijn lichaam willen grijpen, en je kunt dat voorkomen, dan ben je toch wel trots dat die jongen, ondanks dat hij niet meer onder ons is, wel thuisgekomen is.’
Kleine ezel
Hoe ziet dat er in de praktijk uit, het afluisteren van de vijand in zo’n Fuchs? Dennis zegt hierover het volgende: ‘De vijand kan heel rustig praten of juist erg druk, omdat deze erg opgewonden is. De tolk geeft direct tijdens het luisteren de vertalingen, bijvoorbeeld: ze zitten 300 meter voor ons en ze hebben het erover dat ze ons willen aangrijpen. Vervolgens brachten wij dat advies uit naar de patrouillecommandant uit. Die kon dan beslissen of ze vol in de aanval zouden gaan, of juist een andere route zouden nemen.’
Er werd natuurlijk veel codetaal gebruikt door de vijand. Zo werd de Fuchs door de vijand als ‘klein ezeltje’ bestempeld. De grote Leopard tank was ‘grote ezel’. ‘Ze spreken veel in code, en die kraak je uiteindelijk. Dat is niet zo moeilijk. Een handgranaat was bijvoorbeeld een pineapple.’
Onder vuur
Het team dat in de Fuchs op pad ging, was klein. Er was een commandant die tevens boordschutter was, een chauffeur die ook de apparatuur kon bedienen (de functie van Dennis) en een tolk. Rijden en bedienen kon op hetzelfde moment. ‘We konden het systeem activeren voordat we begonnen te rijden. Dan kroop je achter in de bak en dan deed je even knoppenbonken om het systeem aan te zetten. Je kon een bepaald frequentiegebied instellen en dan kon de tolk gelijk meeluisteren.’
Hoewel het team misschien klein was, is de Fuchs zelf dat van buiten natuurlijk niet! Zelfs wanneer de mast ingeklapt is, is het voertuig tussen de 2,3 en 3,9 meter hoog (afhankelijk van het type EOV-installatie. De vijand spotte deze ‘kleine ezel’ natuurlijk wel eens, met als resultaat dat Dennis met zijn collega’s onder vuur is genomen. ‘We hebben het zelf ook meegemaakt dat we onder vuur genomen werden. Maar ja, op een gegeven moment leer je daar mee omgaan. Dan blijf je gewoon bezig met je werk.’
Fuchs-EOV in actie zien?
Ben jij na het lezen van de verhalen van Dennis ook zo nieuwsgierig naar de Fuchs-EOV? Bekijk ‘m van dichtbij! Dat kan op zaterdag 29 of zondag 30 augustus tijdens het Zomeroffensief bij Nationaal Militair Museum. Omdat dit stukje defensiegeschiedenis pas echt tot leven komt zodra de motor wordt gestart, zal er óók met de Fuchs worden gereden. Mis het niet!
Zaterdag 29 augustus en zondag 30 augustus 2026
Tickets & info
