Op de gevoelige plaat: militaire uniformen

Achter de schermen van het museum, in ons depot, gebeurt veel dat voor bezoekers meestal onzichtbaar blijft. In deze blog neemt conservator Anouk Muijsert je daarom graag mee voor een kijkje achter de schermen: de fotografie van onze uniformen.

Fotograaf Hetty aan de slag met het fotograferen van militaire uniformen uit onze collectie.

Op dit moment werkt Anouk samen met onze fotograaf Hetty aan een project waarbij we een deel van de uniformen (opnieuw) fotograferen. Waarom maar een deel? Omdat we duizenden uniformjassen, -broeken en -toebehoren in onze collectie hebben. Uiteindelijk willen we ze allemaal (opnieuw) vastleggen, maar dat is ontzettend arbeidsintensief. Bovendien heeft Hetty natuurlijk nog veel meer objecten te fotograferen. Daarom beginnen we met de meest bijzondere uniformen uit het depot.

Waarom fotograferen we onze objecten?

Daar zijn verschillende redenen voor. Een goede foto helpt ons om een object te identificeren. Hoe ziet het object eruit? Welke details vallen op? En in welke conditie verkeert het? Daarnaast maken goede foto’s het mogelijk om een uniform van een afstand te bekijken en te onderzoeken. Dat is niet alleen nuttig voor mijn collega’s, maar ook beter voor het object zelf. Vooral kwetsbare uniformen willen we zo min mogelijk verplaatsen en aanraken.

Van bijna elk object in onze collectie hebben we inmiddels een foto. Het uiteindelijke doel is om alle objecten goed vast te leggen, en daar zijn we hard mee op weg. Daarbij werken we tegenwoordig met een nieuwe fotografiestandaard die Hetty voor ons museum heeft ontwikkeld. Dat betekent dat we onze collectie op een meer consistente en kwalitatieve manier fotograferen.

Hieronder zie je een foto van een attila van een ordonnans-officier van het Militair Huis (051998) dat we opnieuw hebben gefotografeerd, naast een oude foto van hetzelfde jasje. Zoals je kunt zien, is het verschil groot. Kijk bijvoorbeeld naar de kleur van het uniform: op de oude foto is bijna niet te zien dat het jasje eigenlijkgroen is. Ook de zwarte details en de getailleerde pasvorm vallen weg op de oude foto.

Oude en nieuwe foto van groene attila, voor een ordonnansofficier, met opslaggalons met W-band, Collectie Nationaal Militair Museum, 051998.
Hetty aan het werk in de fotostudio.

Wat komt er kijken bij het fotograferen?

Het fotograferen van uniformen kost veel tijd. Tot nu toe zijn we vooral bezig geweest met uniformjasjes. Per jasje zijn we minstens een uur bezig. Nadat we het jasje uit het depot hebben gehaald, hang ik het op een soort paspop. Ondertussen zet Hetty de studio klaar. Omdat onze objecten zo verschillend zijn, moet de studio bijna bij elk object opnieuw worden aangepast. Denk bijvoorbeeld aan belichtingen, de achtergrond en de manier waarop het object wordt opgesteld.

Klein scheurtje in de binnenkant van de mouw, Collectie Nationaal Militair Museum, 051998.

Tijdens het fotograferen leggen we het uniform vanuit verschillende hoeken vast: de voorkant, de achterkant en beide zijkanten. Zelfs de binnenkant wordt, als de conditie het toelaat, gefotografeerd. Zo krijgen we een vollediger beeld van het object dan wanneer we alleen de voorkant zouden fotograferen. Daarnaast maken we foto’s van bijzondere details, zoals rangonderscheidingen en knopen. Ook beschadigingen brengen we in beeld. Zo weten we precies in welke staat het uniform zich nu bevindt en kunnen we veranderingen in de toekomst beter volgen.

Na het fotograferen bewerkt Hetty de foto’s, zodat ze van hoge kwaliteit zijn. Ze controleert bijvoorbeeld de belichting en werkt storende elementen weg, zoals de standaard van de pop. Daarna worden de foto’s geüpload in ons collectiebeheersysteem. De foto’s worden niet alleen in het depot gebruikt. Ook zijn ze belangrijk voor onze website, sociale mediakanalen en publicaties. Daarnaast maken onderzoekers in binnen- en buitenland gebruik van onze beelden. Zo hebben de uniformen niet alleen een plek in ons depot, maar worden ze ook toegankelijk voor een veel groter publiek.

Anouk Muijsert, conservator
"Objectfotografie is niet iets waar de bezoeker snel bij stilstaat, maar juist achter de schermen gebeurt er in een museum ontzettend veel. Het vastleggen van de objecten is daar een bijzonder voorbeeld van." Anouk Muijsert, Conservator